طراحی وب سایت

سونیتا سراب پور
«رایانه های ایرانی در معرض تاخت و تاز یک ویروس خطرناک» این خبری است که این روزها بر خروجی اکثر خبرگزاری های خارجی و داخلی قرار گرفته است.
در ابتدا گمان می رفت که این یک حمله معمولی مانند هزاران حمله ویروسی است که روزانه میلیون ها رایانه در سراسر جهان را مورد هدف قرار می دهد؛ اما گویا این حمله بسیار جدی بوده و برعکس همیشه، بیشتر رایانه های ایران، اندونزی و هندوستان را مورد هجوم خود قرار داده است. همچنین براساس گزارش های منتشر شده، رایانه های شخصی در ایران بیش از دیگر کشورها به کرم رایانه ای خطرناکی به نام scadaکه به stuxnet نیز شهرت دارد، آلوده شده است. گفتنی است که هدف این کرم رایانه ای سرقت اطلاعات از سیستم های کنترل صنعتی است. حتی برخی کارشناسان آن را نخستین تروجانی می دانند که اطلاعات صنعتی را به سرقت می برد.
نخستین ویروس صنعتی
شاید این اولین باری باشد که یک ویروس تا این سطح وسیع از رایانه های کشور را مورد حمله خود قرار می دهد، چرا که بر اساس اطلاعات جمع آوری شده توسط شرکت امنیتی سیمانتک در حدود 60 درصد از سیستم های رایانه ای که به این ویروس آلوده شده اند، در ایران قرار دارند.به گفته الیاس لووی، مدیر ارشد فنی بخش پاسخگویی ایمنی سیمانتک، با توجه به تاریخ نشانه های دیجیتالی که از این کرم رایانه ای به جا مانده، می توان گفت این نرم افزار از ماه ژانویه سال جاری میان رایانه ها در گردش بوده است.stuxnet ماه گذشته توسط یک شرکت بلاروسی به نام virusblockada کشف شد. این شرکت در آن زمان اعلام کرد این ویروس را روی سیستم نرم افزاری یکی از مشتریان ایرانی خود کشف کرده است.
هدف: سیستم های کنترل پروژه زیمنس
نام زیمنس و سیستم های کنترل پروژه به این ویروس گره خورده است. به گفته کارشناسان امنیتی، این کرم به دنبال سیستم مدیریتی scada زیمنس که معمولا در کارخانه های بزرگ تولیدی و صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد بوده و تلاش می کند اسرار صنعتی رایانه های این کارخانه ها را روی اینترنت بارگذاری (upload) کند.
در همین حال مشخص نیست، چرا بیشترین موارد آلودگی در ایران دیده شده است، هر چند این احتمال بسیار تقویت شده که این ویروس مخصوص صنایع ایران طراحی شده باشد. سیمانتک در این زمینه اعلام کرده نمی داند، چرا ایران و دیگر کشورها به این اندازه تحت تاثیر آلودگی های ویروسی قرار دارند. به گفته لووی، تنها می توان گفت افرادی که این نرم افزارهای خاص را ساخته اند، آن را ویژه حمله به این نقاط جغرافیایی خاص طراحی کرده اند.
شرکت زیمنس که نرم افزارهایش تحت حمله این ویروس قرار گرفته، تعداد مشتریان خود را در ایران اعلام نمی کند، اما به تازگی اعلام کرده دوشرکت آلمانی به واسطه این ویروس آلوده شده اند. بر اساس گزارش های منتشر شده نرم افزار آنتی ویروس رایگانی که طی چند روز گذشته روی وب سایت زیمنس قرار گرفته تاکنون هزار و 500 بار دانلود شده است.سیمانتک اطلاعات خود را به واسطه همکاری با صنایع و تغییر مسیر ترافیک به وجود آمده به منظور اتصال به سرورهای کنترل و فرمان کرم رایانه ای به سوی رایانه های خود جمع آوری کرده است. طی دوره ای سه روزه رایانه هایی که در 14 هزار آدرس ip حضور داشتند تلاش کردند با این سرورهای کنترل و فرمان ارتباط برقرار کنند که این نشان می دهد تعداد کمی از رایانه های خانگی در سرتاسر جهان به این کرم آلوده شده اند. تعداد دقیق رایانه های آلوده می تواند در حدود 15 تا 20 هزار باشد، زیرا بسیاری از شرکت ها برای چند رایانه یک آدرس ip در نظر می گیرند.به این دلیل که سیمانتک می تواند آدرس های ip مورد استفاده سیستم های رایانه ای را برای اتصال به سرورهای کنترل و فرمان مشاهده کند، می تواند تعیین کند کدام رایانه آلوده شده است. به گفته این شرکت، رایانه های آلوده شده به سازمان های متعددی تعلق داشتند که از نرم افزار و سیستم های scada استفاده می کردند، ویژگی که به روشنی مورد هدف حمله هکرها بوده است.
بر اساس گزارش pcworld، کرم stuxnet توسط ابزارهای usb دار انتقال پیدا می کند، زمانی که ابزاری آلوده به این شکل به رایانه اتصال پیدا می کند، کدهای آن به جست وجوی سیستم های زیمنس گشته و خود را روی هر ابزار usb دار دیگری که بیابد، کپی خواهد کرد.به نوشته سیمانتک دلیل اصلی تولید این ویروس مشخص نیست، اما انگیزه های جاسوسی صنعتی، تروریسم صنعتی یا حتی انگیزه های منفی برخی کارکنان و همچنین انگیزه های کشف اطلاعات محرمانه توسط رقبا ممکن است از جمله دلایل ایجاد این ویروس بوده باشد.
هشدار به کاربران ایرانی
براساس گزارش های منتشر شده در اکثر سایت های معتبر دنیا این بدافزار جاسوسی با سوء استفاده از یک آسیب پذیری جدید و اصلاح نشده در ویندوز، به سرعت در حال گسترش است.
در همین زمینه اسماعیل ذبیحی، مسوول اطلاع رسانی شرکت ایمن رایانه پندار، نماینده انحصاری شرکت پاندا در ایران می گوید: « ریشه گسترش این ویروس این حفره امنیتی مربوط به شرکت مایکروسافت است و اگر این حفره امنیتی وجود نداشت این ویروس تا این حد گسترش پیدا نمی کرد، البته شرکت مایکروسافت اصلاحیه موقت خود را منتشر کرده و اگر کاربران از این اصلاحیه استفاده کنند به مشکلی بر نخواهند خورد.» وی در خصوص گسترش این بدافزار در کشور می گوید: «این ویروس تنها دستگاه های scada را مورد حمله قرار می دهد؛ یعنی سیستم های کنترل مدیریت پروژه در صنایع بزرگ. و از آنجایی که ایران در صنایع بزرگ از محصولات زیمنس استفاده می کند بنابراین بیشتر دچار آسیب شده است. همچنین از آنجایی که این ویروس به صورت نامحسوس است بدون اینکه صاحبان صنایع متوجه شوند اطلاعات نشت پیدا می کند.» براساس اظهارات وی هنوز مشخص نیست که چرا ایران و شرکت زیمنس در این بین قربانی شده اند. همچنین به گفته وی 13 درصد آلودگی ها از طریق ایمیل و دانلود مستقیم از اینترنت صورت گرفته است و بیشترین عامل پخش این ویروس در ایران از طریق usb بوده است با این حال به گفته ذبیحی تاکنون تنها 2 درصد کامپیوتر کشور به این ویروس آلوده شده اند.
اما علی رضا صالحی، روابط عمومی شرکت کسپراسکای، بر این باور است که این بد افزار آن طور که رسانه ها آن را بزرگ جلوه می دهند، خطرناک نیست و مشکل جدی به وجود نخواهد آورد. وی در ادامه می گوید: «این بدافزار جدید که در واقع یک rootkit است، از یک آسیب پذیری در فایل های shortcut با پسوند .lnk سوء استفاده می کند.
بدافزار مذکور نرم افزار siemens wincc scada را که روی ویندوز 7 نسخه enterprise و سیستم های x86 اجرا می شود، آلوده می سازد. این ویروس از طریق درایوهای usb گسترش پیدا می کند و زمانی که یک آیکون shortcut روی صفحه نمایش قربانی نشان داده می شود، به صورت اتوماتیک اجرا می شود.» وی در ادامه می افزاید: « هدف بدافزار مذکور گرفتن حق دسترسی مدیریتی و دسترسی به داده های سیستم های scada است که معمولا توسط سازمان های دارای زیرساخت های حیاتی مورد استفاده قرار می گیرد. این بدافزار از نام کاربری و کلمه عبوری که در نرم افزار siemens به صورت hard-coded وجود دارد، سوءاستفاده می کند.» همچنین گفته می شود که این بدافزار جدید از یک امضای دیجیتالی مربوط به معتبرترین شرکت سخت افزاری یعنی realtek semiconductor corporation برای اعتباردهی به درایورهای خود استفاده می کند.
به گفته صالحی پس از انتشار این بدافزار شرکت کسپر اسکای در 13 جولای، شرکت مکافی در 16 جولای و شرکت سیمانتک در 17 جولای آن را شناسایی و برای آن برنامه لازم را نوشته و انتشار داده اند.به گفته کارشناسان یکی از دلایل اصلی انتشار این بدافزار در کشور به ضعف سیستم امنیتی سازمان های از جمله سازمان های صنعتی کشور باز می گردد. در این خصوص صالحی می گوید: « در سه سال اخیر توجه به حوزه امنیت پر رنگ تر شده و اغلب شرکت ها و سازمان های مهم و بزرگ به سمت استفاده از آنتی ویروس های اصل روی آورده اند. طبیعتا کسانی که از آنتی ویروس استاندارد و اصل استفاده می کنند مشکل چندانی نخواهند داشت، اما آن دسته از سازمانی هایی که از آنتی ویروس قفل شکسته استفاده می کنند طبیعتا با مشکل مواجه خواهند شد.» به باور وی این دسته از شرکت ها نه تنها در این مورد خاص بلکه در اکثر مواقع دچار مشکل می شوند و تنها راه حلی که این شرکت ها یا سازمان ها را می تواند در مقابل این حملات پشتیبانی کند این است که در کنار اختصاص دادن بودجه به سایر موارد سازمان خود به بخش امنیت اطلاعات خود نیز توجه ویژه ای نشان دهند.
صالحی در ادامه یادآور می شود از آن جایی که این ویروس، آن طور که گفته می شود خطرناک نیست کمتر کاربران خانگی را مورد هدف قرار می دهد، اما کاربران می توانند با استفاده از آنتی ویروس های اصل و استفاده از اصلاحیه شرکت مایکروسافت ضریب امنیت دستگاه خود را بالا ببرند.

منبع : دنیای اقتصاد  تاریخ : 4   مرداد   1389  شاخه : امنیت